Berichten

Twee bekende manieren om organisch afval bij je thuis te recyclen zijn de wormenbak en de Bokashi-emmer. Beide systemen verwerken het organische afval in huis. In de wormenkist wordt het werk gedaan door regenwormen, die tegelijkertijd het eindproduct, wormenhumus, produceren. In de Bokashi proberen fermentatiebacteriën geur te voorkomen. We delen hier onze ervaring met beide systemen.

 

Het Wormenkrukje

Allereerst, hoe kan het ook anders: het Wormenkrukje. Bij de wormencompostering breken compostwormen (Eisenia foetida) en micro-organismen organisch afval tot basisstoffen af. Deze kunnen weer door de planten worden opgenomen en zorgen voor tal van voedingsstoffen. Het geheel benodigd nauwelijks onderhoud en functioneert geurvrij. Onze wormenbakken kunnen ook als krukjes in de woonkamer worden geïntegreerd en u kunt uw huisdieren bestuderen terwijl ze aan het werk zijn. :-)

Ons Wormenkrukje is een praktische binnencomposteerder uit hout.

De Bokashi

Het tweede systeem, dat we hier willen introduceren is de Bokashi.Bokashi komt uit Japan en is een luchtdichte plastic bak waarin al het keukenafval kan worden weggegooid. Die worden hier door vergisting in mest omgezet. Het proces is vergelijkbaar met dat van zuurkool. De fermentatie vindt zonder lucht plaats en is permanent dankzij de herhaalde toevoeging van effectieve micro-organismen. Elke keer dat je er gft-afval bij werpt, moeten deze ook weer worden toegevoegd. In tegenstelling tot bij wormencompostering moet het gft-afval in de Bokashi-emmer strak tegen elkaar worden gedrukt zodat er zo min mogelijk lucht tussen het afval komt.

Bokashi bin set

Wat mag erin?

Compostwormen zijn rauw veganistisch – dat betekent dat je niet al je keukenresten in de wormenbak kunt weggooien. In het Wormenkrukje mogen groente- en fruitresten, theezakjes, eierschalen, koffiedik, plantenresten, bladeren (geen notenblaadjes) en bioplastics (afhankelijk van de certificering) mogen in de wormenbak. Krantenpapier en karton en een mineraalmengsel dat regelmatig aan de kist moet worden toegevoegd om de pH-waarde te behouden, spelen ook een speciale rol. Vlees, gekookt voedsel en koolhydraten (pasta) zijn echter niet goed voor de wormen. Die zouden je populatie wormen doden.

Met Bokashi zijn er minder regels – je kunt er bijna alles uit de keuken in fermenteren. Groenten, zuivelproducten, schillen van citrusvruchten, kleine vleesresten, … dit alles wordt in de Bokashi-emmer gefermenteerd. Hier kunt u ook gekookte restjes weggooien, zoals pasta, rijst of salade dressing. Papier mag er niet in. De kwaliteit van de Bokashi is afhankelijk van de gebruikte ingrediënten. Het wordt daarom vaak aangeraden om geen vlees toe te voegen, ook al is het wel afbreekbaar. Antibioticaresiduen kunnen de micro-organismen schade toebrengen en ook kunnen parasieten via het vlees worden binnengebracht.

Wat voor beide systemen geld: De wormen en micro-organismen krijgen hun voedsel het liefst in kleine stukjes, aangezien dit het oppervlak vergroot en de restjes beter kunnen worden verwerkt.

De oogst

Wanneer het Wormenkrukje of de Bokashi vol is, kun je de mest verwijderen. Bij de wormencompostering wordt de afgewerkte wormenhumus geoogst en kan deze direct voor bemesting worden gebruikt. De kist kan bovendien zonder onderbreking in gebruik blijven.

Je kunt de afgewerkte wormenhumus meteen gebruiken.

Als de Bokashi vol is, duurt het 2-3 weken voordat de fermentatie is voltooid. Hierdoor ontstaat een zure geur en de container mag tijdens dit proces niet worden geopend. Daarom wordt vaak aangeraden om twee Bokashi in gebruik te hebben. Op deze manier kan je tijdens het fermentatieproces de tweede container vullen.
De Bokashi-massa kan niet direct worden gebruikt. Het is een voorstadium van compost en is door de vergisting te zuur. In deze toestand zou het de wortels van de planten zelfs schade toebrengen. Om compost te verkrijgen, moet de Bokashi-massa nog ongeveer zes weken worden gecomposteerd. Om dit te doen, kunt u de zure massa in een tuincomposter vullen. Belangrijk: je mag de Bokashi-massa niet in de wormenkist doen! Het is te pittig en bevat anaërobe bacteriën die voor regenwormen schadelijk kunnen zijn. Bovendien zou je aan de geurontwikkeling niet veel plezier beleven.

Hier zijn de feiten nog eens op een rijtje:

Wormencompostering Bokashi
Basisproces Composteren Fermenteren
Wat mag erin? Rauw plantaardig afval, koffie, thee, krantenpapier, bioplastics Al het keukenafval (rauw en gekookt, ook vis en vlees), geen papier
Waar ruikt het naar? Bosgrond Scherp en zuur
Gft-afval toevoegen Simpelweg toevoegen. Kleinsnijden versnelt het proces. Afval samenpersen zodat er zo min mogelijk lucht tussen het afval zit
Dagelijkse onderhoud Nauwelijks onderhoud vereist Dagelijkse toevoeging van microbenoplossing/granulaire fermentoren
Wat komt eruit? Voedingsrijke vloeistof (wormenthee) en kant-en-klare wormenhumus Voedingsrijke vloeistof en Bokashi-massa (voorloper van humus)
Humus Wormen verwerken organisch afval direct tot humus Bokashi-massa moet 6 weken tot humus worden verwerkt
Oogst Afgewerkte humus kan geoogst worden zodra de kist vol is. Zonder onderbreking De volle container mag tijdens de fermentatie niet geopend worden (2-3 weken)
Omzettingsduur 3 weken 2-3 weken
Ideale temperatuur 15-25°C 25-30C°
Lopende kosten Geen Regelmatige heraankoop van effectieve micro-organismen of fermentoren

 

Conclusie:

Beide systemen verwerken het organische afval in huis. In het Wormenkrukje doen de regenwormen het werk, in de Bokashi zijn het de fermentatiebacteriën.
Het Bokashi-systeem kan meer afval recyclen, voornamelijk ook dierlijke producten. Dit is handig voor huishoudens waar vaak etensresten overblijven of vlees wordt gegeten. Daarentegen moet de Bokashi-massa eerst tot humus worden verwerkt, terwijl de humus uit de wormenbak direct kan worden gebruikt. Het Bokashi-systeem kan tijdens het fermentatieproces niet continu worden gebruikt, waar de wormenkist direct na de oogst weer klaar voor gebruik is. Daarnaast moeten er voor de Bokashi-emmer regelmatig bacteriën worden aangeschaft.

Voor ons is het heel duidelijk: compostering met het Wormenkrukje is de betere optie.

Ervaringsverslag: Gastbijdrage door Michaela

Aangezien je blijft lezen dat de Bokashi de wormen sinds lange tijd uit de aarde of de composter verdrijft, wil ik (als die-hard Bokashi wormenfan) mijn persoonlijke ervaring van de afgelopen drie jaar met je delen.

Mijn wormen zijn dol op de Bokashi!

Het hele jaar door gooi ik de Bokashi, die ik voor ongeveer 1/3 vermeng met aarde (van al het keukenafval inclusief dingen die voor wormen nogal ongeschikt zijn, zoals gekookte voedselresten, zuivelproducten, brood, onbespoten citrusschillen of olie) in mijn wormenbak in de tuin. Ondanks de publiek toegankelijke opening in de bak worden ratten niet aangetrokken door de gefermenteerde voedselresten – dat stinkt hen waarschijnlijk te veel. Ook al hebben de wormen zich door de kou in de herfst al verstopt, doen de micro-organismen en andere kleine dieren nog steeds uitstekend werk in de toegevoegde grond.

Sinds een paar weken hebben de wormen hun weg naar boven terug gevonden en voelen ze zich in de zogenaamd zure omgeving erg op hun gemak. In mei “schep ik” de bovenste laag met de wormen af, gebruik de ca. 300 liter heerlijke humus in mijn tuin, doe de wormen weer in de bak en alles vangt weer van voren aan.

Aan mijn tuin kan ik zien hoe sterk de humus werkt: ik heb vorig jaar meer dan 30 stuk courgette geoogst, sommige wortels waren zo dik als een kinderarm en mijn aubergineplant hing horizontaal volledig vol. Of het nu is omdat ik steeds liefdevol met mijn planten klets of gewoon door de perfecte cyclus van de natuur, ik heb de beste ervaring met de combinatie van Bokashi en wormen!
In het Wormenkrukje in de woonkamer zou ik dit experiment echter niet per se aanbevelen, omdat de zure geur de wormen misschien niet verdrijft, maar jouw bezoek zeker wel.

Bedankt voor je berichtje, lieve Michaela!

Veel mensen weten dat het de moeite waard is om een ​​Wormenkrukje te bezitten. Voor de meesten zijn de wormencompost en de wormenthee echter de beslissende factoren die voor een aankoop spreken.

 

Wonderlijke wormenhumus

Bijna iedereen weet dat regenwormen een belangrijke rol spelen bij het beluchten van de bodem. Maar weinigen kennen de belangrijke strijdmakkers die de wormen te hulp schieten. Een spijsverteringskanaal bevolkt met bacteriën, protozoa, schimmels en nematoden is cruciaal voor de productie van de waardevolle wormenhumus. Omdat wormen geen tanden hebben, helpen ook buiten de wormen micro-organismen, mijten en nog veel meer om de biomassa voor de wormen beschikbaar te maken. Maar wat maakt de wormenhumus precies zo bijzonder? Is wormencompost beter dan conventionele compost?

Is wormencompost anders dan “normale” compost?

Wormencompost en wormenthee hebben, net als commerciële compost van een composteerinstallatie, optimale bemestingseigenschappen. Maar het totale voedingsgehalte van wormencompost is hoger dan dat van “normale” compost. De vertering van de compostwormen verbetert ook de beschikbaarheid van voedingsstoffen aanzienlijk. In het algemeen moet echter worden opgemerkt dat de eigenschappen van de wonderlijke meststof afhankelijk zijn van het materiaal dat je de wormen te eten hebt gegeven. Hoe diverser, des te beter is het motto!

Hogere nutriëntengehaltes (stikstof, fosfor, ammonium, nitraat etc.) in de wormencompost

Argentijnse onderzoekers voerden een experiment van vier maanden uit waarbij stedelijk gft-afval met de hand werd gescheiden en gecomposteerd. Het ene monster was met wormen geënt en het andere niet. Als verdere vergelijking voerde men een continue wormencompostering uit in een moestuin. Het experiment duurde 4 maanden en bracht de volgende resultaten aan het licht:

Parameter Stedelijke compost Stedelijke wormencompost Moestuincompost met compostwormen
Totale nutriëntengehalte (g/kg)
N (Stikstof) 8,6 10,8 8,5
P (Fosfor) 4,8 7 6,2
K (Kalium) 5,3 5,6 8,2
Beschikbare nutriënten (g/kg)
NH4+ (Ammonium) 7,3 25,2 7,1
NO3- (Nitraat) 90 203 527
Uitwisselbare fosfor 127 207 247
C/N (koolstof-stikstof verhouding) 11,7 11,1 12,4
Biologische kwaliteitscriteria
Urease (mol NH4+/g/h) 3,54 3,9 6,11
BAA-Protease (mol NH+/g/h) 0,31 0,96 1,83
Fosfatase (mol PNP g/h) 237 398 676
Dehydrogenase (g INTF/g) 193 123 77
Biomassa van micro-organismen (g c/g) 1147 703 335

Het experiment maakte duidelijk dat het stikstofgehalte in het monster van de stedelijke wormencompost significant hoger was dan in de twee andere monsters. Verder was het fosforgehalte in stedelijke wormencompost hoger dan in de “gewone” compost. Beschikbare nutriënten zoals ammonium, nitraat en uitwisselbare fosfor hadden ook hogere niveaus. Het totale aantal micro-organismen is hoger in de stedelijke compost, maar het is aangetoond dat de wormencompost wat betreft de diversiteit aan micro-organismen voorop loopt.

De wormencompost zorgt voor een verhoogde opbrengst en betere kwaliteit

In een experiment met tomaten werden monsters met wormencompost en kunstmest met elkaar vergeleken. Het resultaat toonde een significant hogere opbrengst aan verhandelbaar (= verkoopbaar) fruit bij de monsters met de wormencompost. Soortgelijke experimenten werden met aardbeien uitgevoerd, met een tot 35% hogere opbrengst bij het gebruik van wormencompost dan bij de kunstmest monsters. Zelfs met paprika’s resulteerde het gebruik van wormenhumus in hogere opbrengsten in termen van verkoopbaar fruit en drooggewicht per vrucht.

Hogere productie van fytohormonen

Door het versnelde microbiële afbraakproces dat met wormencompostering gepaard gaat, is de productie van fytohormonen ook hoger dan bij “gewone” compost. Deze fytohormonen reguleren de plantengroei en hebben een positief effect op veel plantensoorten, hun opbrengsten, wortelvorming en weerstand. De combinatie van deze fytohormonen en de gemakkelijk beschikbare nutriënten in de wormencompost levert positieve resultaten op voor de bovengenoemde factoren.

Fytosanitaire effecten van de wormencompost en wormenthee

Tests hebben ook positieve effecten aangetoond bij de onderdrukking van plantenziekten. Ook de aantasting door plagen kan worden beïnvloed: in monsters met tomaten, kool en paprika kon bijvoorbeeld het aantal bladluizen, wolluizen en ander ongedierte worden verminderd.
Verder blijkt uit meerdere onderzoeken dat er een verband tussen compostwormen en micro-organismen bestaat dat een negatief effect heeft op verschillende ziekteverwekkers. Compostwormen veranderen in de loop van de spijsvertering de microbiële soortengemeenschap in de compost en verhogen zo het voorkomen van die micro-organismen die ziekteverwekkers onderdrukken – kortom: de “goede micro-organismen” verdringen de “slechte micro-organismen”. Er zijn ook aanwijzingen voor een afname van plantaardige pathogenen en schimmelkiemen die op het gebruik van wormencompost en wormenthee terug te voeren zijn.
De eerder genoemde hoge microbiële diversiteit en activiteit van de wormencompost zijn verantwoordelijk voor deze fytosanitaire eigenschappen.

Verminderde plaagdruk

Humus van regenwormen bevat ook roofnematoden die zich voeden met de nematoden die plantenwortels eten. wormencompost kan een stabiele variëteit aan verschillende nematoden vormen die zichzelf reguleren.

Verhoogde wateropslagcapaciteit

Een essentiële eigenschap is de hoge wateropslagcapaciteit van de wormencompost. Ondanks het hoge vochtgehalte verliest deze zijn “gietbaarheid” niet en verhoogt zo de luchtcapaciteit en de stabiliteit van de bodem. Wormenhumus – een goed te doseren bodemverbeteraar.

Hoger gehalte aan smaakgevende ingrediënten

Terwijl conventionele groenten er van buiten vaak erg aantrekkelijk uitzien, worden de binnenzijde en de smaak door één woord bepaald: “waterig”. Studies tonen aan dat planten die met wormencompost worden bemest veel ingrediënten ontwikkelen en, zoals hierboven beschreven, meer droge materie en fosfor bevatten. Ook kon een verhoogde aanwezigheid van vitamine C, fructose, glucose, magnesium, kalium en calcium worden aangetoond.

Snellere ontkieming en vroege ontwikkeling van jonge planten

Eigenaren van het Wormenkrukje kennen het fenomeen van de avocado- en mangopit wel: bijna elke pit in de kist begint te ontkiemen. Veel experimenten met zaden die met wormenhumus omgeven zijn of met wormenhumus geënte zaaigrond hebben aangetoond dat deze zaden sneller ontkiemen en jonge planten sneller groeiden dan bij vergelijkende monsters zonder wormencompost het geval was.

Is oma’s composthoop ook een wormencomposteerder?

Meestal wel. De aanwezigheid van compostwormen tijdens het proces is belangrijk om het ook wormenhumus te kunnen noemen.

Hoeveel wormenhumus en wormenthee heb je voor de bemesting nodig?

De verkwikkende werking van wormenhumus is niet afhankelijk van de hoeveelheid, maar werkt als een inenting die de geënte bodem geleidelijk verbetert – dankzij de veelheid aan bodemorganismen en voedingsstoffen! Regelmatige toevoeging van wormencompost leidt echter tot bodems die de genoemde eigenschappen eerder bereiken. Omdat de wormenhumus, in vergelijking met conventionele compost, de wortels van planten niet kan “verbranden”, kan je er praktisch gezien niet “te veel” van gebruiken. Veel mensen, of het nu onderzoekers, tuiniers etc. zijn, zweren bij HUN eigen persoonlijke gebruik. Als vuistregel geldt echter voor bijvoorbeeld wormenthee, dat je deze 1:10 (1 deel wormenthee met 10 delen water) moet verdunnen en dan als gietwater kan gebruiken. Opslag is ook mogelijk, maar er moet worden opgemerkt dat de activiteit van de micro-organismen en het resulterende effect na verloop van tijd afnemen. Dus: hoe sneller je het gebruikt, des te beter! Ook moet worden vermeld dat de hoeveelheid wormenthee van veel factoren afhangt, zoals het watergehalte van het oorspronkelijke materiaal (watermeloen zorgt voor meer wormenthee dan wortelschillen), de locatie van de wormencomposteerder (te dicht bij een warmtebron die verdamping bevordert, enz.) en nog veel meer.

Bronnen:

Witzeneder D., Eker Y.: Indoor-Wurmkompostierung. Verwertbare Menge, Akzeptanz und Motivation in Wien; Universität für Bodenkulur; Wien.
Fleddermann A.: Komposte als Humus-, Nährstoff- und Wirkstoffträger: eine Untersuchung zur Erstellung von Qualitätskriterien unter besonderer Berücksichtigung von Wurmkomposten; Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität; Bonn.
Tognetti C., Laos F., Mazzarino MJ. & Hernandez M.T.: Composting vs. Vermicomposting: A Comparison of End Product Quality; Bariloche; Argentina.
Arancon N.Q., Edwards C.A, Bierman P., Metzger J.D., Lee S. & Welch C.: Effects of vermicomposts on growth and marketable fruits of field-grown tomatoes, peppers and strawberries; The 7th international symposium on earthworm ecology, Cardiff; Wales.
Edwards C.A. Subler S. Arancon N.: Quality Criteria for Vermicomposts; Vermiculture Technology – Earthworms, Organic Wastes and Environmental Management; Boca Raton.
Jack A.L.H.: The Supression of Plant Pathogens by Vermicomposts; Vermiculture Technology- Earthworms, organic Wastes and Environmental Management; Boca Raton.
Heistinger A., Grand A.: Biodünger selber machen; Regenwurmhumus Gründüngung Kompost; Innsbruck.